Volkskrant wijdt groot artikel aan grondaankoopschandaal Lutkemeer en affaire Hooijmaijers

Zaterdag 20 oktober 2012 staat in de Volkskrant het artikel waar we al die jaren op hebben gewacht, en dat duidelijk inzicht geeft in de corruptie die geleid heeft tot het toekennen van de ‘bedrijventerrein’ bestemming aan de Lutkemeer, waardoor een prachtig biologisch landbouwgebied, uniek aan de rand van Amsterdam, groot gevaar loopt – een feit dat tegen het algemeen belang indruist en waarvan alleen een aantal corrupte politici en ambtenaren, en geldbeluste projectontwikkelaars profiteren. Gelukkig dat dit in de slipstream van de affaire-Hooijmaijers nu eindelijk aan het licht komt. Ook Groen-Links wethouder Maarten van Poelgeest was een enthousiast voorstander van, en heeft actief meegewerkt aan, het tot bedrijventerrein bestemmen van de Lutkemeerpolder, zo blijkt uit het Volkskrant artikel.

Hieronder de tekst:

‘Slordige polderadministratie’ of een klappertje?

TEKST MERIJN RENGERS EN JOHN SCHOORL FOTO’S GUUS DUBBELMAN − 20/10/12, 00:00

Centraal in de aanklacht tegen Ton Hooijmaijers vanwege corruptie staat de Lutkemeerpolder achter Osdorp. Landbouwgrond werd er in korte tijd drie keer zo veel waard en daar spinde menigeen garen bij. Ook de VVD-gedeputeerde.

Haar opa begon met boeren in 1908 in de Lutkemeerpolder, die nu een prominente rol speelt in de strafzaak tegen de van corruptie verdachte VVD-politicus Ton Hooijmaijers. Daarna namen haar vader en oom het over, en sinds midden jaren negentig heeft Trijntje Hoogendam het zelf voor het zeggen op de ecologische boerderij De Boterbloem.

Deze romantische, wat verscholen plek aan de rand van Amsterdam-Osdorp, waar biologisch-dynamische boerenkool, spruitjes en pompoenen worden verbouwd en verkocht, staat in schril contrast met de toekomstplannen voor de polder. Want in 2009 werd definitief bepaald dat hier een bedrijventerrein zou komen, en dat Trijntje Hoogendam zou moeten vertrekken met haar Boterbloem, die ook dienst doet als zorgboerderij.

Als ze vanuit de boerderij naar buiten kijkt, ziet Hoogendam het gebied liggen dat, in ambtelijk jargon, ‘Lutkemeerpolder Deelgebied 3’ heet. Eigenaar van de grond is de gemeente Amsterdam die hiermee zijn rol als ‘concurrerende Europese metropool’ wilde accentueren. Zo presenteerde Ton Hooijmaijers het samen met de Amsterdamse GroenLinks-wethouder Maarten van Poelgeest op de vastgoedbeurs Provada, zomer 2009.

Dat Hooijmaijers daar niet alleen stond als gedeputeerde van de provincie Noord-Holland, was niet bekend. Niemand wist dat de VVD’er meer rollen speelde rond de ontwikkeling van de Lutkemeerpolder. Dat bleek pas vorige week, aan de vooravond van de rechtszaak tegen Hooijmaijers wegens witwassen, corruptie en valsheid in geschrifte.

In de uitgebreide tenlastelegging stond het keurig chronologisch uiteengezet, de bedragen die de liberale politicus via zijn adviesbureau MOVE (dat op naam stond van zijn vrouw) had gekregen in verband met de Lutkemeerpolder, de data, en zijn wederdienst:

1. 11.900 euro, betaald op 20 mei 2005

2. 107.100 euro, op 30 december 2005

3. 59.500 euro, op 10 februari 2006

4. 14.875 euro, op 6 februari 2007, en

5. 20.000 euro, betaald op 21 juli 2008.

In ruil voor deze bedragen (samen ruim 213.000 euro) zorgde hij ervoor – zo stelt het Openbaar Ministerie – dat de betalende partijen ‘een voorkeursbehandeling’ kregen en ‘besluitvormingsprocedures werden beïnvloed’. En hij deed nog meer, aldus justitie: hij regelde in de polder financiering voor projectontwikkelaars, bemiddelde tussen bedrijven en bracht partijen bij elkaar.

Hooijmaijers en de bedrijven die hem spekten, hebben een andere lezing. Ja, Ton deed tegen betaling advieswerk en bemiddeling, zeggen zij, maar niet in de jaren dat hij provinciebestuurder was. De ‘klappertjes’ rond Schiphol – zoals hij zelf sprak over zijn verdiensten – zouden dateren van vóór 2005, toen Hooijmaijers behalve VVD-statenlid nog gewoon vrijgevestigd vastgoedadviseur was.

Dat er nadien nog geld naar zijn adviesbureau stroomde, had te maken met ‘slordigheid’; niets met corruptie. Alleen al aan de bedragen kun je dat zien, zeggen Hooijmaijers en zijn kleine schare overgebleven vrienden. ‘Als er echt gebouwd wordt in de Lutkemeer, gaan er tientallen miljoenen om’, zegt een goede bekende van Hooijmaijers. ‘Het is nauwelijks voor te stellen dat Ton voor een grijpstuiver zulke enorme risico’s zou lopen.’

Trijntje Hoogendam kent elke stukje van de grond die zij samen met haar vriend Erik Geurtsen bebouwt. Het is een van de meest vruchtbare plekken van Amsterdam, en op de rijke grond groeien volledig biologische courgettes, aardappelen en bieten.

Ze hebben zich vaak afgevraagd wat deze grond, die zo belangrijk is voor de biologische landbouwketen rond Amsterdam, zo interessant maakte voor projectontwikkelaars, de gemeente en de provincie Noord-Holland. Waarom moest per se hier een bedrijventerrein komen, terwijl er op een steenworp afstand eindeloze betonnen hallen stonden te wachten op huurders die toch niet kwamen? Waarom moest deze agrarische grond zonodig een andere bestemming krijgen? Wat was dat toch voor gerommel in de polder?

Geurtsen, van De Boterbloem: ‘Natuurlijk heb ik vaak gedacht dat er nog iets anders speelde, iets wat het daglicht niet kon verdragen. Eindelijk krijgen we in de gaten hoe het zit, door die rechtszaak tegen Hooijmaijers. Er is vals gespeeld. Er is zo veel gespeculeerd dat ze nu wel moeten bouwen – anders gaat het ze miljoenen kosten.’

Aan elkaar breien
In de tenlastelegging staat precies gedefinieerd wat Hooijmaijers deed, en wat hij zelf als zijn grootste kracht beschouwde: alles aan elkaar breien. Hij adviseerde en bemiddelde erop los, en zijn kamer in het provinciehuis leek volgens betrokkenen een aanlegsteiger voor zijn contacten in het vastgoed.

Hij wordt als naïef beschouwd, door mensen die hem kennen, hij zag het gevaar er niet van, en dat mag gerust als een vorm van domheid worden aangemerkt. Het leek wel alsof hij zich als politicus niet bewust was van wat er wel kon en wat niet. Bij Hooijmaijers liep het allemaal door elkaar heen, zegt een oud-topambtenaar.

‘Je moet toch snappen dat je als provinciebestuurder niet aan de eerste de beste vastgoedondernemer kunt aanbieden dat je hem wel wilt helpen met vergunningen’, zegt een van zijn vrienden. ‘Als je dat niet begrijpt, stoot je een keer keihard je neus. Nu hebben die socialistische ambtenaren op wie Ton altijd zo afgaf hem alsnog te grazen.’

Toen eind jaren tachtig het idee van Schiphol Mainport als centrum van economische ontwikkelingen werd geboren, leidde dat tot een ware grondjacht in de Haarlemmermeer. Boeren werden benaderd door grondhandelaren met rinkelende geldbuidels.

Voor de boeren in de iets verderop gelegen Lutkemeerpolder was dat niet anders. Ook voor dit gebied circuleerden al jaren bouwplannen, en elke grondhandelaar weet dat als agrarische grond bouwgrond wordt, deze veel meer waard wordt.

Zo ook Frans S., oud-directeur van de dienst ruimtelijke ordening van de Haarlemmermeer, die rond de eeuwwisseling directeur was van het bedrijf Mainland. De oud-ambtenaar had lucht gekregen van de plannen met de Lutkemeerpolder en wist de buren van De Boterbloem te bewegen hun grond aan hem te verkopen, zo blijkt uit de verkoopakte.

Erkend ritselaar
Ruim 5 miljoen gulden (bijna 2,3 miljoen euro) had Mainland over voor een aantal percelen met een totale oppervlakte van 8 hectare – ofwel bijna 29 euro per vierkante meter, bijna vijf keer de prijs voor landbouwgrond.

Als er echt gebouwd ging worden in de polder, dan zou de grond nog een aantal keer over de kop gaan, zo wist S. Maar omdat niets zo grillig is als de politiek, zeker rond Schiphol, besloot hij zich te vergewissen van politieke steun en informatie. Hij huurde Ton Hooijmaijers in, oud-wethouder van Amsterdam, statenlid in Noord-Holland voor de VVD en erkend ritselaar.

Het bleek een vooruitziende blik. In het spel rond de Lutkemeerpolder wisselden de kaarten voortdurend, en steeds was Hooijmaijers daarbij betrokken. Hij adviseerde bij de overname van Mainland door het Britse vastgoedbedrijf Slough Estates, en was er op 30 juni 2005 als de kippen bij om – toen als provinciebestuurder – een juichend persbericht de deur uit te doen over de overname.

‘Ik ben zeer verheugd dat ik vanaf het recente vastgoedcongres MIPIM (in Cannes, Frankrijk) een bijdrage heb kunnen leveren aan het overtuigen van het Britse Slough Estates dat de Noordvleugel van de Randstad nog altijd een aantrekkelijke vestigingsplaats is voor het internationale bedrijfsleven’, aldus Hooijmaijers in het communiqué van de provincie Noord-Holland.

Wat niet in het persbericht stond, maar wat de Britten wel hoopten, was dat de gemeente Amsterdam te zijner tijd de 8 hectare Lutkemeerpolder zou kopen. ‘Het is staand beleid van Amsterdam om zelf de bouwgrond te bezitten’, zegt de Amsterdamse wethouder Maarten van Poelgeest (Groen- Links). ‘En het was al jaren bekend dat we in de Lutkemeer aan de slag wilden.’

‘Het blijft een fundamentele zwakte van het grondbeleid in Nederland dat je bedrijven en speculanten voor het volle pond moet compenseren als je als gemeente een gebied wilt ontwikkelen’, aldus Van Poelgeest. ‘Je weet niet waarom ze grond bezitten op cruciale plekken. Maar wij kopen dat soort partijen liever uit dan dat we van ze afhankelijk zijn.’

En zo geschiedde. Op 4 november 2009 kocht de gemeente de 8 hectare van Slough Estates en van projectontwikkelaar Jelle K., die er net als diverse andere vastgoedondernemers van wordt verdacht Ton Hooijmaijers geld te hebben toegestopt. De gemeente legt ruim 8 miljoen euro op tafel, ruim drie keer de aankoopsom. Daarbovenop beloofde Amsterdam de bedrijven dat zij eenderde van het gebied mochten bebouwen.

Wie nu met Erik Geurtsen van De Boterbloem door de Lutkemeerpolder fietst, valt van de ene verbazing in de andere. Een klein deel van de polder is inmiddels bedrijventerrein, maar oogt als een ode aan de leegstand. Zeker tien reusachtige betonnen hallen en distributiecentra lonken naar huurders die vooralsnog geen trek hebben in de polder. Daarnaast liggen vrije kavels, bestemd voor bedrijven. Maar bij gebrek aan vraag nog niet bebouwd.

‘Ik noem dit deel wel de Atlantikwall van onze polder’, zegt Geurtsen vanaf zijn fiets. ‘De komende twintig jaar zie ik hier geen huurders verschijnen.’

Wie de Lutkemeerpolder wel ontdekt hebben, zijn joggers en hondenliefhebbers uit het nabijgelegen Osdorp. Bij wijze van ‘natuurcompensatie’ is een reep van de polder ingericht als ecologische hoofdstructuur, en daarin is het goed rennen of honden uitlaten, zegt Geurtsen.

Het resterende, grootste deel van de polder is echter boerenland, waar Geurtsen en Trijntje Hoogendam biologisch-dynamisch telen en waar Amsterdammers die het leven tijdelijk niet zien zitten, mogen meewerken op het land van De Boterbloem.

Kijk, zegt Geurtsen, en hij wijst naar twee omgeploegde percelen die grenzen aan de boerderij. ‘Die hectares zijn miljoenen waard. Dat is de grond uit de Hooijmaaijers-zaak. Ze doen er niets mee, behalve wintertarwe inzaaien.’

De voormalige eigenaren van de grond willen niet ingaan op vragen over Hooijmaijers of over de gronddeal waaraan zij miljoenen verdienden, en waarover zij aan de tand worden gevoeld in de rechtbank in Haarlem.

De advocaat van Jelle K. zegt dat het allemaal anders in elkaar steekt. ‘De heer Hooijmaijers heeft in het najaar van 2004 inderdaad een bemiddelende rol gespeeld bij de overname van Mainland BV door Slough Estates. Voor die bemiddeling heeft de heer Hooijmaijers (deel)betalingen ontvangen. Uit de stukken is mij niet gebleken dat die betalingen verband zouden houden met, of voort zouden vloeien uit de openbare functie(s) van de heer Hooijmaijers in betrekkelijke perioden’, schrijft de raadsman.

Spruiten en pompoenen
Eenzelfde betoog heeft Frits Schneider, de advocaat van Ton Hooijmaijers. Schneider zegt dat justitie de betalingen rond de Lutkemeerpolder naar een latere periode ‘heeft getrokken’, en is ervan overtuigd dat Hooijmaijers als gedeputeerde niet is betaald door projectontwikkelaars.

Al met al komt de affaire-Hooijmaijers niet slecht uit, vinden ze bij De Boterbloem. Terug bij de houtkachel, tussen de spruiten en pompoenen in de ecologische zorgboerderij, zegt Geurtsen: ‘Wij zijn van het Nederland dat Hooijmaijers niet vertegenwoordigt. Maar wij zitten hier voorlopig nog goed. Door alle commotie en de rechtszaak ziet het er voorlopig niet naar uit dat ze hier aan de slag gaan. Dankzij het gerommel van Hooijmaijers kunnen we hier blijven zitten. Dat is de winst van deze zaak.’

GRONDTRANSACTIES WAREN ZEER LUCRATIEF VOOR VASTGOEDONDERNEMERS

Twee vastgoedondernemers die worden verdacht van het omkopen van VVD-gedeputeerde Ton Hooijmaijers hebben 5,7 miljoen euro, plus grootschalige bouwrechten, overgehouden aan grondspeculatie in de Amsterdamse Lutkemeerpolder. Ton Hooijmaijers werd door het duo ingehuurd om zich te bemoeien met de toekomst van deze polder, vlakbij Schiphol.

Dat blijkt uit gegevens van het kadaster en de tenlastelegging tegen de VVD’er. Het gaat om oud-ambtenaar Frans S. en om Jelle K., die diverse cruciale percelen bezaten in de Lutkemeerpolder aan de rand van Amsterdam-Osdorp.

In 2000 kocht Frans S. namens het bedrijf Mainland 8 hectare grond in de Lutkemeerpolder voor bijna 2,3 miljoen euro. In november 2009 kocht de gemeente Amsterdam voor ruim 8 miljoen euro plus ontwikkelrechten de percelen over van de rechtsopvolger van Mainland.

Frans S. en zijn zakenpartner Jelle K. worden ervan verdacht Ton Hooijmaijers tussen 2005 en 2008 ruim 213 duizend euro smeergeld te hebben betaald in verband met zijn bemoeienis met de bestemming van de polder.

De advocaat van Hooijmaijers en beide ondernemers bevestigen de geldstromen, maar zeggen dat die verband houden met diensten die zijn geleverd vóórdat Hooijmaijers VVD-gedeputeerde werd. Dat er tot in 2008 geld naar het adviesbureau van de VVD’er is overgemaakt, zou te maken hebben met ‘slordigheden in de administratie’, en niet met corruptie.

Bericht van boer en boerin Erik en Trijntje aan alle Vrienden van de Boterbloem

Amsterdam, 6 februari 2011

Beste Donateurs en vrienden van de Boterbloem,

De eerste maand van 2011 zit er al weer op. Hoewel het nu stormt hopen we op een goed jaar en dat wensen wij jullie ook toe.

Het is nu wachten op het moment dat we kunnen gaan zaaien en planten. De akkers waren laat klaar door de late oogst van de maïs en de daardoor ontstane schade. Daarom is het merendeel van de aarde gespit en niet geploegd.

Dit jaar gaan we weer zomertarwe zaaien en natuurlijk Lucerneklaver, en de frieslander aardappels ook.

Zoals altijd krijgen we op zaterdag vers biologisch brood van Ahaus.

Als aanvulling daarop bekijken we de mogelijkheden om 1x per week zelf brood af te bakken. Dat wordt waarschijnlijk op woensdag, maar als het zover is krijgen jullie bericht.

De samenwerking met de Ridammerhoeve gaat gewoon door. Zij nemen onze lucerne en stro af en wij van hen runder- en varkensvlees.

We gaan ervoor zorgen dat het aanbod van vlees constant en divers is.

De provincie Noord-Holland is begonnen vraag en aanbod bij elkaar te brengen als het gaat om beschikbare akkerbouwgrond. Wij hebben ons aangemeld voor 15 tot 40 hectare, bovenop het bestaande areaal van de Boterbloem. Een enorme uitdaging want de aangeboden percelen zijn gangbaar. Dat betekent omschakelen naar biologisch. Mooier werk bestaat niet.

Dat brengt ons meteen bij het stadsdeel. Zij lieten ons weten dat er in Noord-Holland geen grond beschikbaar zou zijn. Dus wel.

Met dat in het achterhoofd denken we aan oktober 2011. Dan loopt de bruikleenovereenkomst af en moet gekeken worden of verlenging mogelijk is. De uitgifte van bouwpercelen loopt slecht, schipholgebonden is als voorwaarde geschrapt, maar heeft geen tastbaar resultaat laten zien. Dan zou je denken dat verlenging geen probleem zou zijn. Maar dat is niet zeker. Het actiecomité is al weer bezig met haar voorbereidend werk en samen met hen houden wij alles scherp in de gaten.We blijven samen vechten tegen de verloedering en sloop van een uniek gebied aan de rand van Amsterdam!

Gisteren hebben we de eerste kieviten gezien. Zij beginnen aan hun seizoen. Wij ook. De Fanfare van de Eerste Liefdesnacht komt weer voor een repetitieweekend, we gaan Michiel Rietveld (oud directeur BD Vereniging) uitnodigen om een of meerdere lezingen te houden, Ka en To geven in mei weer een aantal voorstellingen(www.mantaan.nl) en Willemijn Harmsen gaat weer een mozaïekcursus geven.

Boterbloem gaat herzien bruikleencontract tekenen

Afgelopen winter was er een impasse ontstaan over het nieuwe bruikleencontract dat door Stadsdeel Osdorp aan Ecologische zorgboerderij De Boterbloem werd aangeboden. Er waren onduidelijkheden over o.a. de looptijd van het contract en over een aantal inhoudelijke passages die mogelijk negatief voor De Boterbloem zouden kunnen gaan uitpakken. Daarom heeft boerin Trijntje Hoogendam lange tijd geweigerd dit contract te ondertekenen, aangezien het naar haar mening geen goede uitwerking was van het raadsbesluit waarin vastgelegd werd dat De Boterbloem nog minstens twee jaar op de huidige locatie zou mogen blijven.

Enkele weken geleden vond een bespreking plaats tussen Boterbloem en Stadsdeel met als doel de impasse te doorbreken. Demissionair wethouder Kees Steeman toonde zich tijdens deze bespreking een goede mediator tussen Boterbloem enerzijds en de ambtenaren die het contract opgesteld hadden anderzijds. De Boterbloem was verheugd over de constructieve houding van het stadsdeel en met name van Kees Steeman, en heeft besloten het inmiddels toegezonden herziene contract te zullen gaan tekenen.

Hiermee is het doel van de actie Red de Boterbloem in elk geval op de middel-lange termijn bereikt. Tijdens een politieke bijeenkomst in Oud-Sloten zei Ahmed Baâdoud immers dat hij verwacht dat vóór 2020 naar alle waarschijnlijkheid geen bouwactiviteiten in Lutkemeer III zullen hoeven plaatsvinden. Tot zo lang kan hopelijk De Boterbloem gewoon blijven zitten. Gezien de bezuinigingen die ook Gemeente Amsterdam moet gaan doorvoeren lijkt het inderdaad niet waarschijnlijk dat men grootscheeps gaat investeren in een bedrijventerrein waarnaar aantoonbaar geen behoefte is.

Daarom heft Actiecomité Red de Boterbloem zichzelf op, en is ook per ingang van heden de petitie http://deboterbloem.petities.nl niet meer ondertekenbaar, aangezien het doel van de petitie bereikt is. Binnenkort zal de stichting ‘Vrienden van de Lutkemeer’ worden opgericht, die ervoor gaat lobbyen de Lutkemeer definitief groen te houden.

30 november finale Noord-Hollandse Helden, Suzanne Kooij held van de week

Picture 2

Bekijk de uitzending op

Noord-Hollandse Helden, 2 november: Suzanne Kooij

Stem op Suzanne

http://www.noordhollandsehelden.nl

Redster Boterbloem ontvangt award van Henny Huisman

Suzanne en Huisman 2

Het was mooie televisie op maandag 2 november j.l. op RTV Noord-Holland. In de schuur van ecologische zorgboerderij De Boterbloem werd Suzanne Kooij totaal overrompeld door Henny Huisman. De presentator van het programma “Noord-Hollandse Helden” overhandigde daar aan de redster van De Boterbloem een award. Tevens vertelde hij haar, dat ze de finale om deze prestigieuze eretitel had bereikt.
Een paar minuten voordat een nietsvermoedende Suzanne bij de boerderij arriveerde, had Henny Huisman een gesprekje met Trijntje Hoogendam. De door de wol geverfde televisieman was zichtbaar geroerd, toen de geplaagde zorgboerin vertelde, dat Suzanne voor haar een engel was die uit de hemel was neergedaald. En die had ze nodig om de strijd met stadsdeel Osdorp aan te gaan, die op haar vruchtbare en gifvrije akkers een bedrijventerrein wil vestigen. “Ik kon het niet alleen,” geeft Trijntje ruiterlijk toe, die op haar boerderij werk biedt aan meer dan 16 vrijwilligers met een problematische achtergrond. Twee van hen vertelden voor de camera, dat het werk op de boerderij voor een groot deel heeft bijgedragen aan het herstel. “Hier heerst een familiegevoel. Dat heb ik heel lang moeten missen,” aldus Florin Cojocaru..

Verschrikkelijk idee
“Ik vond het zo een verschrikkelijk idee dat er op een van de mooiste stukjes van Amsterdam een bedrijventerrein moet komen, terwijl er overal bedrijfspanden leegstaan,” vertelt Suzanne tegen Henny Huisman over haar beweegredenen  om actie te gaan voeren voor het behoud van De Boterbloem. “Bovendien hou ik van de natuur en van biologische landbouw.” Maar ook de sympathieke presentator weet dat De Boterbloem over twee jaar alsnog dreigt te moeten verdwijnen.
Suzanne: ”Ze willen De Boterbloem over twee jaar toch weg hebben. Maar ik ga gewoon door met actievoeren.” Tot en met de finale op 30 oktober kan er nog steeds op Suzanne Kooij worden gestemd via http://www.noordhollandsehelden.nl

Schimmig spel
De Lutkemeerpolder – waar De Boterbloem is gevestigd – wordt binnenkort door stadsdeel Osdorp overgedragen aan de gemeente Amsterdam. Het stadsdeel ontvangt dan een bedrag van tussen de 13 en 20 miljoen euro voor de grond. Deze transactie lijkt niet te rijmen met de actuele stand van zaken op de eerste fase van het bedrijventerrein. Er is sinds 2003 slechts 37% van de kavels uitgegeven en dit gebied – achter het BP tankstation in De Aker – wordt grotendeels gedomineerd door betonnen bedrijfshallen die leeg staan en blijkbaar dus niet te slijten zijn. Het Dagelijks Bestuur van Osdorp heeft nut en noodzaak van een nieuw bedrijventerrein tijdens de behandeling van burgerinitiatief “Red de Boterbloem, houdt Lutkemeer III groen” dan ook nooit kunnen aantonen. Er is geen aanleiding om over twee jaar van start te gaan met het bouwrijp maken van dit deel van de Lutkemeerpolder. Alles wijst erop dat hier een schimmig spel gespeeld wordt met als inzet: de mooiste en meest vruchtbare polder van Amsterdam.

Niet sociaal

Bronnen uit de stadsdeelraad melden, dat alles draait om het bedrag van tussen de 13 en 20 miljoen euro die stadsdeel Osdorp ontvangt voor de grond. “Met een goed gevulde kas staant het Dagelijks Bestuur van Osdorp sterker in de onderhandelingen met de andere stadsdelen, die straks samen Nieuw-West gaan vormen. Daar zijn we ook onlangs pas onlangs achter gekomen,” aldus de fractievoorzitter van één van de partijen. Ook een ander lid van de stadsdeelraad heeft zo zijn bedenkingen. “Ik ben altijd voor het behoud van een groene Lutkemeer geweest. Het Dagelijks Bestuur wil deze miljoenen nog snel voor 7 maart 2010 uitgeven  aan Osdorp zelf uitgeven.”
Het actiecomité “Red de Boterbloem” zet grote vraagtekens achter deze gang van zaken. “Niet echt netjes tegenover Geuzenveld – Slotermeer en Slotervaart om al deze miljoenen nog even vlak voor het samengaan aan het eigen stadsdeel te besteden. In 2013 zal het bestemmingsplan opnieuw bekeken moeten worden, Als blijkt dat er dan nog steeds geen behoefte is aan een bedrijventerreinen in de Lutkemeerpolder en het gebied weer een groene bestemming krijgt, zou dit bedrag toch weer terugbetaald moeten worden aan de gemeente Amsterdam. Daarvoor zouden dan ook de inwoners van Geuzenveld – Slotermeer en Slotervaart moeten opdraaien. Een zeer onwenselijke situatie.
Daarom vindt het actiecomité dat met de overdracht van de Lutkemeer gewacht dient te worden tot ná de gemeenteraadsverkiezingen, zodat in groter verband naar dit gebied gekeken kan worden. Gezien de economische crisis hoeft er immers helemaal geen haast gemaakt te worden met de voorbereidingen voor het eventuele bedrijventerrein. Als Osdorp de overdracht nu doorzet, kan dat negatief uitpakken voor de onderhandelingspositie van de andere twee stadsdelen, en krijgen die een door de bevolking ongewenst bedrijventerrein in de maag gesplitst. Die zitten daar zeker niet op te wachten!”

Westerpost: Redster boerderij De Boterbloem in finale Noord-Hollandse Helden

Picture 7

Ook deze week plaatst de Westerpost weer een artikel over het feit dat Suzanne Kooij de finale van de Noord-Hollandse Helden verkiezing heeft gehaald.

Het Parool plaatst groot artikel over Boterbloem in PS van de Week

In het PS van de Week van Het Parool stond 8 augustus een groot artikel over De Boterbloem van Marloes de Moor met foto’s van Dingena Mol.

Journalist Marloes de Moor en fotograaf Dingena Mol waren een half jaar te gast bij De Boterbloem. Zij gaven in eigen beheer een fotoboek uit: De Boterbloem(€ 19.95), te bestellen via www.dmolfotografie.nl.

In hun artikel o.a. het volgende stuk over het actiecomité Red de Boterbloem:

‘Suzanne Kooij en Eugène Matthijsen zijn de initiatiefnemers van het actiecomité Red De Boterbloem. De Boterbloem moest aanvankelijk op 31 oktober naar een andere locatie verhuizen. Het actiecomité diende een burgerinitiatief in om De Boterbloem te behouden, met succes. Mede dankzij een petitie met twaalfduizend handtekeningen mag de zorgboerderij nog twee jaar langer blijven. De motie van de coalitiepartijen PvdA, CDA en GroenLinks werd unaniem door de stadsdeelraad van Osdorp aangenomen.
Het Dagelijks Bestuur gaat met Trijntje Hoogendam op zoek naar een geschikte locatie in de Tuinen van West. Suzanne Kooij is blij met het resultaat, maar beschouwt het uitstel van twee jaar slechts als een eerste stap: “Wij willen de Lutkemeer III voorgoed groen houden.” Eugène Mathijssen: “Het bouwrijp maken neemt drie jaar in beslag. Maar daar beginnen ze pas mee als het bedrijventerrein op Lutkemeer I zo goed als vol is. Wij zien de ontwikkeling van deze eerste fase somberder in dan het Dagelijks Bestuur. Is er wel behoefte aan zo’n bedrijventerrein? Wij gaan er dus vanuit dat De Boterbloem langer blijft op de huidige stek. Wij vertrouwen erop dat straks geen polderlandschap wordt omgeploegd als dat niet nodig is.”
Mathijssen en Kooij hebben samen de Stichting Houd de Lutkemeer III Groen opgericht. Hiermee gaan zij actievoeren tegen het geplande bedrijventerrein op de Lutkemeer III. Op 29 augustus vindt bij Zorgboerderij De Boterbloem een manifestatie plaats, met diverse sprekers, zangers en theatermakers.’

Volledige tekst artikel: zie onderaan deze post.

Parool1

Parool2

Parool5

Aarden bij De Boterbloem

Zorgboerderij De Boterbloem, in de Lutkemeerpolder, mag nog even blijven. Je hoeft niets te mankeren om deze plek binnen de gemeentegrenzen te waarderen.

Halverwege de grijsbruine akkers met korrelige richels zijn de contouren van vier figuren zichtbaar. De zon stooft hun gebogen ruggen die slagschaduwen op de aarde werpen. Een geel koolzaadveld met kaarsrechte randen breekt het landschap. In de verte vormt een statige bomenrij de natuurlijke grens van de akkers. Het zou een schilderij van Jean-François Millet of Vincent van Gogh kunnen zijn.
De veertien hectare biologische akkerbouwgrond, vlak voor de grens van Amsterdam, hoort bij Zorgboerderij de Boterbloem. Slechts tien kilometer verderop vormt luchthaven Schiphol het bewijs dat we ons niet in de negentiende eeuw bevinden. Om het kwartier stijgt een vliegtuig op en doorkruist het de zomerse stapelwolkjes. Aan de horizon rijden wat auto’s over de dijk, met daarachter de ringvaart die de Haarlemmermeerpolder omzoomt. Op een steenworp afstand van kale bedrijventerreinen, grommende graafmachines en bulldozers bevindt zich De Boterbloem aan de Lutkemeerweg. Fluitende vogels, een moestuin, onregelmatige grasvelden met boterbloemen en madeliefjes, rondscharrelende kippen, een kraaiende haan, roestige landbouwwerktuigen en een sprookjesachtige boomgaard met appel- en perenbomen.
Trijntje Hoogendam (51) groeide er op. “We waren arm, maar we hadden de leukste speeltuin die er bestond. Boompje klimmen, in de hooiberg liggen, slootje springen, spelen in de graanvelden.” In 1997 nam Hoogendam de boerderij over van haar vader. Ze is de derde generatie Hoogendams die boert op het land in de Lutkemeerpolder.
De Boterbloem, het enige biologische akker- en tuinbouwbedrijf van Amsterdam, produceert voederbieten voor De Dikhoeve, een collega-biologische boer in Ransdorp, die daar zijn schapen mee voert. Aan De Ridammerhoeve, de geitenboerderij in het Amsterdamse Bos, wordt luzerne als veevoer geleverd. In de moestuin groeien allerlei groenten, zoals asperges, tuinboontjes, rode kool, prei, winterpenen en spitskool. Met achttien vrijwilligers houden Hoogendam en haar compagnon Eric Geurtsen het akker- en tuinbouwbedrijf draaiende.
Langzamerhand werd De Boterbloem ook een zorgboerderij. “Ik werkte altijd al met vrijwilligers die dicht bij Amsterdam woonden. Er kwam ook eens een alcoholist langs om te helpen. Hij zat veel binnen en had weinig sociale contacten. De buitenlucht zou hem goed doen, dacht hij. Van een bleke, pafferige man zag ik hem opbloeien tot een bruine gespierde vent.”
Inmiddels heeft Trijntje de zorgkant professioneel aangepakt en werkt zij samen met de Stichting Landzijde, die gespecialiseerd is in zorgverlening op de boerderij.
Rond negen uur ’s ochtends druppelen de eerste vrijwilligers binnen. Marcus (65) is er meestal als eerste. Uit zijn broekzak vist hij een apparaatje waarmee je sigaretten kunt draaien. Hij is slechthorend en spreken is lastig voor hem. “Maar,” – hij tikt met zijn vinger tegen zijn slaap– “ik ben niet gek.” Markus is hier graag en doet van alles. “Kippen voeren, thee zetten, de telefoon aannemen, hout zagen, de katten aaien. En sigaretten draaien natuurlijk.”
Hoogendam staat om half tien al in de keuken asperges te schillen. Ze gaat aspergesoep maken voor de lunch. Het middagmaal is elke dag een feest. Brood met verse eieren, nog warm uit het kippenhok, asperges met boter, beschuit met honing, zelfgebakken cake met slagroom. Hoogendam verzint elke keer weer wat anders. “Er wordt hard gewerkt, dan moet er ook goed gegeten worden,” vindt ze.
Buiten op het erf kraait de haan onvermoeibaar door.  Er waren eerder nog twee hanen, maar één is verdwenen. “Die zit in de kippensoep,” zegt Hoogendam luchtig.
Esther, Goof en Sam planten rode kool in de moestuin. Florin (52) timmert in de moestuin een kruis, om de vogels af te schrikken. Met zijn woeste, witte baard is hij een opvallende verschijning. Zijn baseballpet staat altijd met de klep naar achteren op zijn hoofd. Hij komt uit Roemenië en spreekt Nederlands met een ontwapenend accent. Sinds drie jaar werkt hij op de zorgboerderij: “Hier heb ik de rust en de vrijheid om te doen wat ik graag wil. Lopendebandwerk in een fabriek is niets voor mij. Een mens is geen robot.”
Naast de moestuin is van wilgentakken een hut gemaakt. Je kunt er mediteren of rustig een boekje lezen. Sam zit er wel eens. “Als het hard waait, zit je daar lekker beschut. Maar de boomgaard vind ik ook prettig. Dan luister ik heerlijk naar de afzuigkap van de houtzagerij,” glimlacht hij. “Nee, dan luister ik naar de vogels.”
Hij kwam vijf jaar geleden toevallig langsfietsen met zijn zoon. “Ik vond het prachtig hier en ben meteen gebleven als vrijwilliger. Het is onderdeel van mijn dagelijks leven geworden. Soms vind ik het leuk, soms niet. Ups en downs, wie heeft ze niet?” Hij doet zijn mededelingen wat verveeld, met een cynische ondertoon.
Sam komt drie keer per week trouw aanfietsen op zijn Ronkie, zoals hij zijn Spartamet noemt. Op zijn hoofd staat de eeuwige geruite pet, en heel soms een hoed. Het overlijden van de boerderijpoes Sam ging hem aan het hart. Hij schreef  een gedicht in Chinese tekens voor zijn naamgenoot.
Esther (42) ruimt de tafel af en maakt een sopje voor de afwas. Ze zorgt graag voor anderen. Pas als iedereen het naar zijn zin heeft, is ze tevreden. “Zorgen en wieden. Lekker afwasje doen, wc’s schoonmaken, soep maken.”
Esther heeft een psychiatrische achtergrond en kwam anderhalf jaar geleden bij De Boterbloem aan. “Niet als zorgcliënt, maar als vrijwilliger. Ik heb eindelijk het gevoel dat ik weer normaal kan leven. Al doe ik het tien keer zo langzaam, het geeft niet. Ik kan hier, met al mijn gekkigheid, meedoen. Het heeft me stabieler gemaakt. Toen ik thuiszat, voelde ik me vaak leeg en was alles zinloos. Waar doe ik het allemaal voor, dacht ik vaak. Nu zet ik iets neer. Letterlijk. Planten.”
Govert (37) loopt eens in de maand helemaal naar het einde van de akker, naar de grens van Amsterdam, waar de ringvaart begint. De dijkwandeling, noemt Hoogendam het. Hij heeft onlangs op het terrein voor de dijk twee boompjes geplant. Pas als je dwars door het akkerland loopt, krijg je enig besef van de uitgestrektheid van het landgoed. Aan de ene kant de rode pannendaken van de huizen in Lijnden, aan de andere kant, heel ver weg, rookpluimen uit het Westelijk Havengebied.
Govert is een stadsjongen: ongepolijst en ad rem. Toch mist hij de bravoure van een Amsterdammer. Een straffe zuidenwind blaast door zijn haar. “Dat is luzerne,” wijst hij. “En daar zie je haver en gerst, veevoeder.” Hij wijst naar rechts: “Daar is Ceres in het Westelijk Havengebied. En bij helder weer kun je de radiotoren zien.” De zakelijke mededelingen geven hem houvast. Hij werkte bij een energiebedrijf, maar had het daar steeds minder naar zijn zin. Met een gouden handdruk vertrok hij. “Hier ben ik op mijn plek. Elke dag met een schoon overhemd, netjes geschoren achter de computer zitten, de telefoon opnemen en ‘ja meneer, nee meneer’ zeggen – dat is niks voor mij.”

Geregeld komen bezoekers langs bij De Boterbloem. In de kleine biologische winkel kunnen zij verse eieren, groenten en fruit, schapenkaas en feta van De Dikhoeve, biologisch varkensvlees van de Ridammerhoeve en honing van de imker Peter Bijpost kopen.
Een moeder met twee puberende kinderen heeft in de krant gelezen over De Boterbloem. Ze woont in de stad en wil haar kinderen iets van de natuur bijbrengen. Hélène, één van de vrijwilligers, leidt hen rond over het terrein. De oudste zoon draagt een laaghangende spijkerbroek en heeft een getergde blik in zijn ogen. Hij sloft achter zijn moeder en zus aan en zet de hakken van zijn Nikes in de aarde.
“In augustus is weer de traditionele aardappelrooidag. Wil jij hier een keer aardappels komen rooien?” vraagt Hélène opgewekt. “Aardappels rooien?” herhaalt de jongen traag. Hélène: “Weet je wat dat is?” De jongen schudt zijn hoofd. Van aardappels maak je patat, dat weet hij wel. “En heb je wel eens asperges gezien?” Zijn blik dwaalt af. “Asperges. Die heb je toch wel eens gezien?” probeert zijn moeder. Ineens licht er iets op. “Kijk mam, een haas!”
Rond De Boterbloem zijn mooie exemplaren te vinden. Het gebied van de Lutkemeer is een jachtterrein, met bosuilen, torenvalken, vossen, buizerds en haviken. Kieviten en kluten broeden er.
Verderop rust Florine even uit. Hij leunt op zijn schoffel en tuurt naar de einder. Zijn ogen knijpt hij halfdicht tegen het felle zonlicht, hij overdenkt het leven. “Geluk? Ach, wat is geluk? Ik heb veel meegemaakt. Maar als ik hier ben, kan ik zeggen: ik ben gelukkig.”

Journalist Marloes de Moor en fotograaf Dingena Mol waren een half jaar te gast bij De Boterbloem. Zij gaven in eigen beheer een fotoboek uit: De Boterbloem (€ 19.95), te bestellen via http://www.dmolfotografie.nl.

Suzanne Kooij en Eugène Matthijsen zijn de initiatiefnemers van het actiecomité Red De Boterbloem. De Boterbloem moest aanvankelijk op 31 oktober naar een andere locatie verhuizen. Het actiecomité diende een burgerinitiatief in om De Boterbloem te behouden, met succes. Mede dankzij een petitie met twaalfduizend handtekeningen mag de zorgboerderij nog twee jaar langer blijven. De motie van de coalitiepartijen PvdA, CDA en GroenLinks werd unaniem door de stadsdeelraad van Osdorp aangenomen.
Het Dagelijks Bestuur gaat met Trijntje Hoogendam op zoek naar een geschikte locatie in de Tuinen van West. Suzanne Kooij is blij met het resultaat, maar beschouwt het uitstel van twee jaar slechts als een eerste stap: “Wij willen de Lutkemeer III voorgoed groen houden.” Eugène Mathijssen: “Het bouwrijp maken neemt drie jaar in beslag. Maar daar beginnen ze pas mee als het bedrijventerrein op Lutkemeer I zo goed als vol is. Wij zien de ontwikkeling van deze eerste fase somberder in dan het Dagelijks Bestuur. Is er wel behoefte aan zo’n bedrijventerrein? Wij gaan er dus vanuit dat De Boterbloem langer blijft op de huidige stek. Wij vertrouwen erop dat straks geen polderlandschap wordt omgeploegd als dat niet nodig is.”
Mathijssen en Kooij hebben samen de Stichting Houd de Lutkemeer III Groen opgericht. Hiermee gaan zij actievoeren tegen het geplande bedrijventerrein op de Lutkemeer III. Op 29 augustus vindt bij Zorgboerderij De Boterbloem een manifestatie plaats, met diverse sprekers, zangers en theatermakers.

Rectificatie van foutieve informatie in brief DB Osdorp, door Trijntje Hoogendam

Onderstaande brief stuurde Trijntje Hoogendam vandaag aan alle mensen die een protestbrief hebben geschreven naar het Dagelijks Bestuur van Stadsdeel Osdorp, en die eind mei een brief met foutieve informatie terug hadden gekregen:

ECOLOGISCHE BOERDERIJ  “D E  B O T E R B L O E M”
Lutkemeerweg 262, 1067 TH Amsterdam. Tel: 020-6100821
SKALNO.: 6977

Betreft: Onjuistheden reactie Stadsdeel Osdorp op uw schrijven t.b.v. behoud van de
Boterbloem en de rest van Lutkemeer III van mei 2009 door Marjo Teuling en
M.L. Engelhard.

Amsterdam, 21 juni 2009.

Beste mensen,

Uiteraard hulde voor alle brieven aan het D.B. Osdorp, en het ons toesturen van de reactie van het Stadsdeel Osdorp daarop.
Graag wil ik wat insinuaties en onjuistheden rechtzetten.

Voorgeschiedenis
De Boterbloem bestaat sinds 1870. In 1996 ben ik begonnen de akkers biologisch te bewerken en heb ik mij aangemeld bij de SKAL (Stichting Kontrole Alternatieve Landbouwmethodes)
Aansluitingsnummer: 6977.
Na het overlijden van mijn oom Joost in 1993 (Samen met mijn helaas veel eerder overleden vader de fa. Gebr. Hoogendam vormend), heb ik een z.g. in-de-plaatsstelling voor de pacht bij de pachtkamer aangevraagd; toentertijd op basis van artikel 54 van de pachtwet.
Wat ooms en tantes van mijn vaders kant waren uit op geldelijk gewin (hoge uitkoopsommen voor pachtrechten) en probeerde mij zo veel mogelijk te dwarsbomen.
Tegen mij zeiden ze bijv. je hebt geen geld en je kan het niet. Daarop heb ik de 2-jarige biologisch dynamische landbouwcursus a.d. Kraaijbeekerhof te Driebergen gedaan.
In 1996 mijn diploma gehaald wat gelijk staat aan MAS, Middelbare Agrarische School.

De bruikleenovereenkomst is mij door de strot geduwd d.m.v. het behendig uitspelen van de familietwist door hoofd grondzaken Nico Wauben.
–    Het houtbedrijf van mijn broer Kees, al tientallen jaren werk biedend aan minstens vijf  mensen, stond op het spel.
–    Ooms en tantes die beslag hadden laten leggen op de rekeningen van mijn moeder en zuster. (Ik schaamde mij zeer)
–    Mijn pro-deo advocaat die allergisch aan het worden was voor de familie Hoogendam.
Daardoor heb ik ingestemd met de bruikleenovereenkomst. Wel heb ik de rechter gevraagd of ik mijn democratisch recht om de landbouwgronden te behouden nog mocht uitoefenen. Daarop antwoordde hij: “Jazeker mevr. Hoogendam”.
Dus dat doen wij nu.

NIMMER HEBBEN MIJN BROER OF IK EEN SCHADELOOSSTELLING VOOR DE PACHTRECHTEN ONTVANGEN.
Sterker nog, door de nieuwe constructie, ontvangt het stadsdeel sinds 2002 een aanzienlijke vergoeding voor dat deel van het erf wat door mijn broers houtbewerkingsbedrijf opgebracht wordt en hebben mijn broer en ik een afkoopbedrag aan die lastige ooms en tantes doen toekomen.
Tot 2002 betaalde wij jaarlijks de lage, door mijn opa bij verkoop aan de gem. Amsterdam, bedongen pacht.
Inderdaad heb ik geen pacht meer betaald sinds 2002, na het ingaan van de bruikleenovereenkomst. Inmiddels zou ik dat met terugwerkende kracht wel kunnen opbrengen.
Wel heb ik volledig voor eigen rekening en risico een leuk bedrijf opgebouwd, gesteund door vrienden/vrijwilligers, familie en vele medestanders.
De bouwkosten voor de nieuwe multi-functionele schuur zijn inmiddels afbetaald. Sinds een paar maanden heb ik nu 1 dag vrij per week, omdat ik het mij kon veroorloven mijn baantje als medewerkster in een natuurvoedingswinkel op te zeggen.

Zorgboerderijen
Het onlangs gestarte kassenproject kost onze gemeenschap veel (subsidie) geld.
Het “concept”van “boerenstadswens”, ook gepland aan de Osdorperweg, gebruikt nu al gemeenschapsgeld, voordat ze zelfs maar een vinger in de aarde gestopt hebben.

Relatie met het bestemmingsplan.
Gaat over het feit dat bouwgrond op papier een heel veelvoudige geldwaarde heeft dan Landbouwgrond.
Van echte (economische) waarde hebben deze mensen geen verstand.
Moeten wij ons nu echt zorgen maken over een of andere buitenlandse investeerder die een klein stukje van Lutkemeer III gekocht heeft?
Wederom zal het gemeenschapsgeld besparen als ze hier niet aan de gang gaan met bulldozers etc.

Laatste 3 alinea’s
Zij hebben de Plabeka-monitor niet goed gelezen. Zie ook het weblog van het actiecomité op de petitiesite.
SADC etc.; allemaal een soort van (semi)overheidsinstellingen.
De economische crisis is o.a. ontstaan door dit soort zelfzuchtig  korte termijn denken.

Over het algemeen voelen wij dat er een verschuiving naar de goede kant aan het plaatsvinden is bij de raad van stadsdeel Osdorp.
Dinsdag 30 juni wordt de meningvormende sessie op het stadsdeelkantoor gehouden, dan zullen wij wel merken of dat nog steeds het geval is.
Veel vragen van de raad en van ons zullen dan beantwoord gaan worden. Wij hebben er een redelijk vertrouwen in minstens uitstel te kunnen bedingen.

De kievieten hebben dit jaar weer gebroed op onze akkers, volgend jaar weer en ook al die andere dieren en planten.
De samenwerking met onze biologische veehouders in en om Amsterdam gaat goed.
Akkerbouw en veeteelt horen eigenlijk bij elkaar. Stro, Lucerne en voederbieten naar hen, mest voor ons.

Liefs en geef de strijd niet op overal waar de overheid weer bomen wil kappen of leuke oude gebouwen, dan wel betaalbare woningen wil slopen etc.

Vriendelijke groet,
Trijntje Hoogendam.

Waarom de verrommeling van Nederland nog steeds toeneemt: de ‘Zaak-Boterbloem’

Het lijkt een lokaal drama: biologische boerin moet met haar groene akkers wijken voor het zoveelste bedrijventerrein aan de rand van Amsterdam. Het drama, de ‘Zaak-Boterbloem’, illustreert echter duidelijk hoe het mogelijk is dat de verrommeling in Nederland nog steeds toeneemt. Ondanks landelijk beleid dat erop gericht is de toename van bedrijventerreinen een halt toe te roepen. En ondanks de kredietcrisis, en de roep om meer duurzaamheid. Het is tijd de wetgeving met betrekking tot ruimtelijke ordening te herzien, omdat in de huidige situatie lokale bestuurders teveel macht hebben en er te weinig democratische controle-instrumenten zijn om besluiten die niet in het algemeen belang worden genomen te corrigeren.

Het verhaal over de ‘Zaak-Boterbloem’ is voor elke Nederlander met hart voor de groene ruimte interessant. Hoewel er in Amsterdam meer dan 700.000 vierkante meter bedrijfsruimte leegstaat, acht het Dagelijks Bestuur van het Amsterdamse stadsdeel Osdorp het noodzakelijk om in de laatste historische polder aldaar – de Lutkemeer – een bedrijventerrein aan te gaan leggen.
Wat het drama nog schrijnender maakt, is de ecologische zorgboerderij in deze polder, De Boterbloem geheten. Ondanks landelijk beleid, wederom, om biologische landbouw te stimuleren moet deze boerderij van de lokale politiek plaatsmaken voor een bedrijventerrein dat gegarandeerd de totale leegstand van bedrijfspanden in Nederland zal doen toenemen.

Lokale politiek en verrommeling van de openbare ruimte
Gegarandeerd? Ja. Want uit onderzoek blijkt dat 92% van de bedrijven die zich op een nieuw bedrijventerrein vestigen, ergens anders een leeg bedrijfspand achterlaten. Zo zorgen nieuwe bedrijventerreinen ervoor dat elders leegstand en verpaupering optreedt. Hoewel de Gemeente Amsterdam zich van dit mechanisme bewust moet zijn, wordt er toch in Osdorp wederom voor gekozen om schaars groen in te ruilen voor overbodig beton.
Hoe overbodig dat beton is, blijkt uit het feit dat het stadsdeel al sinds begin jaren 2000 bij het bedrijfsleven leurt met de polder, terwijl zich tot nu toe nog steeds geen gegadigden hebben gemeld. En toch gaat het stadsdeel Osdorp de plannen voor de aanleg van een bedrijventerrein binnenkort concretiseren. Tenzij een steeds groter wordende groep Amsterdammers, die tegen de plannen protesteren, hun zin krijgen. De politiek doet er echter alles aan om de bouwplannen door te drukken en de betrokken burgers de mond te snoeren.
De overwoekering van Nederland door bedrijventerreinen hangt samen met de manier waarop lokale politici en ambtenaren binnen de huidige wetgeving ongestoord hun gang kunnen gaan en schimmige deals kunnen sluiten met projectontwikkelaars. De zaak-Boterbloem illustreert dit.

De boer en zijn kleindochter
Er was eens een boer die aan de rand van Amsterdam akkerbouw bedreef op land waarop zijn voorouders ook al boerden. De stad, die eerst in de verte lag, kwam echter steeds dichterbij, tot de gemeente een oogje kreeg op het stuk groen dat nog net binnen de stadsgrenzen lag. Zouden we daar niet iets mee kunnen doen?
De boer had 11 kinderen, en verkocht het land aan de gemeente onder voorwaarde dat zijn nakomelingen het in pacht zouden kunnen blijven bewerken. De boer deed dat om ruzie over de erfenis te voorkomen, maar helaas kwam die ruzie er toch. Dat was heel wat later, in de jaren ’90 van de vorige eeuw. De gemeente, die de akkers nu in eigendom had, ontwikkelde plannen om de polder – de Lutkemeer – de bestemming ‘bedrijventerrein’ te geven.
De kleindochter van de boer, Trijntje geheten,  was intussen begonnen het land van haar voorouders te bewerken om er een ecologisch boerenbedrijf van te maken. Zij was van de plannen van de gemeente niet op de hoogte, ze had andere zorgen: ooms en tantes die haar recht op het land in twijfel trokken. Een slimme ambtenaar speelde het familieconflict handig uit. En vóór de jonge boerin het wist, was haar pacht omgezet in een bruikleenovereenkomst die de gemeente jaarlijks zou kunnen opzeggen.
Toen de implicaties hiervan tot Trijntje doordrongen procedeerde ze tot de Raad van State aan toe, maar de gemeente had de zaak juridisch handig dichtgetimmerd. Trijntje was nu vogelvrij op haar eigen land.
Vastbesloten om haar plannen voor een ecologische zorgboerderij toch door te zetten lukte het haar om in de loop van de jaren die haar op het land nog restten zonder subsidie een winstgevend bedrijf tot bloei te brengen, met behulp van vele vrijwilligers en een tiental psychiatrische patiënten, die gezamenlijk het land bewerkten.

Deals met projectontwikkelaars

Tot zover even Trijntje, nu weer terug naar de Gemeente Amsterdam, en met name naar het bestuur van het stadsdeel Osdorp. Toen eenmaal de pachtovereenkomst was omgezet in bruikleen had het stadsdeelbestuur vrij baan om de bestemming van de polder, de Lutkemeer, te wijzigen.
Nét voor de tijd dat deze bestemming ‘bedrijventerrein’ werd kocht een projectontwikkelaar enkele hectaren in de polder. Dit alles waarschijnlijk onder regie van dezelfde ambtenaar die ook het brein was achter de deal met de boerenfamilie.
De grondprijs voor gebied met bestemming ‘bedrijventerrein’ ligt vele malen hoger dan die van landbouwgrond. De projectontwikkelaar kocht die grond in verband met de prijsstijging, en wachtte rustig af.
Het leek de stadsdeelbestuurders, gesteund door B&W van Amsterdam, chique om Schipholgebonden bedrijven naar Osdorp te halen. Dus werd een samenwerkingsverband gesmeed met een publiek-private projectontwikkelaar, de Schiphol Area Development Company (SADC). De SADC zette een heel groot bord aan de rand van de polder, om bedrijven te lokken. Trijntje schrok ervan maar boerde door, met de moed der wanhoop.
We zijn nu in 2005 beland. De jaren verstrijken en op het land van een paar boeren vlakbij verrijzen enkele betonkolossen. Voor het land van Trijntje, Lutkemeer III genoemd door de bestuurders, zijn echter nog steeds geen gegadigden gevonden.

Bedrijven willen zich niet in de Lutkemeerpolder vestigen…
“De bedrijven willen maar niet komen”, verzucht de verantwoordelijke PvdA wethouder in 2006. Het stadsdeelbestuur, dat Lutkemeer III als een soort speeltuin beschouwt waarmee ze denken te kunnen doen wat hen behaagt, verzint allerlei wilde plannen voor het terrein. Het Food-Center naar Osdorp halen, een jeugdgevangenis, het maakt niet uit. Geen van deze plannen vindt doorgang, en nog steeds heeft geen enkel Schipholgebonden bedrijf zich gemeld. De vraag die bij een argeloze buitenstaander op zou kunnen komen is: ‘Waarom is het niet mogelijk, gezien het feit dat het bedrijfsleven niet geïnteresseerd is zich in de polder te vestigen, om de status quo te handhaven en de ecologische zorgboerderij, maatschappelijk van groot nut, te behouden?’

… maar van de politiek moet het bedrijventerrein er toch komen
Volgens de logica van de lokale politiek is dit niet mogelijk, en dus is de bruikleenovereenkomst met Trijntje en haar boerderij ‘De Boterbloem’ per november 2009 opgezegd. Ze moet weg.
Massale protesten van Amsterdammers worden schouderophalend terzijde gelegd door het stadsdeelbestuur en ook door wethouder Marijke Vos. Het actiecomité ‘Red de Boterbloem’ heeft meer dan 12.000 handtekeningen opgehaald en veel media-aandacht voor de zaak gekregen, maar de politieke machthebbers zijn onverzettelijk.
Samenvattend is dus de volgende situatie ontstaan: de gemeente wil een bedrijventerrein waar vanuit het bedrijfsleven geen vraag naar is vestigen op het laatste stukje ongerept polderlandschap in Osdorp. Hier wordt biologisch geboerd en er vinden psychiatrische patiënten, die er gelukkig zijn, dagbesteding. Een maatschappelijk zeer nuttig geheel dus, dat perfect aansluit bij allerlei recente, en breed gedragen, inzichten over het belang van groen in de stad, van lokale boerenbedrijven, van kleinschalige zorg, van ecologische landbouw…
Dit alles moet van de Gemeente Amsterdam verdwijnen voor een bedrijventerrein terwijl er in Amsterdam al jaren honderden hectares bedrijfspanden leegstaan.

De onnavolgbare logica van lokale politeke machthebbers

Ondanks het feit dat deze situatie elk mens met enig gevoel voor logica tegen de borst moet stuiten, houdt de lokale politiek er een heel ander soort, voor de gemiddelde burger ondoorgrondelijke logica op na, die dit soort beslissingen ‘rechtvaardigt’. Hoe werkt deze logica?
Lokale politici willen vaak carrière maken en zien het stadsdeel dan als een opstapje naar hogerop. Ze willen dus iets op hun naam kunnen zetten. Om hogerop te komen moeten ze kunnen aantonen in hun stadsdeel iets bereikt te hebben. Ze willen zich profileren, proberen zo vaak mogelijk te scoren in de media. Tot zover niets nieuws onder de zon.
Maar belangrijker nog dan de buitenwereld zijn voor deze politici hun medebestuurders. Uiteindelijk moeten ze het grotendeels van elkaar hebben. En daarom is het dan ook in Osdorp voor politici erg moeilijk gebleken het voor de ecologische boerderij op te nemen. Het actiecomité ‘Red de Boterbloem’ heeft met alle politieke partijen van het stadsdeel gepraat. Veel raadsleden zijn individueel wel gevoelig voor de ‘groene’ argumenten, maar beweren allemaal dat de politiek nu eenmaal zó in elkaar zit, dat het voor hen moeilijk is zich voor een groene Lutkemeer in te zetten, ondanks wat er in hun partijprogramma staat. Eén van de raadsleden vatte het treffend samen: ‘Als ik mijn nek uitsteek voor De Boterbloem kan ik het wel vergeten om ooit nog wethouder te worden’.

‘Politieke betrouwbaarheid’
Om de Lutkemeer groen te houden zou de lokale politiek moeten terugkomen op eerder genomen besluiten. Dit vindt men erg moeilijk. Het belangrijkste argument: ‘Dan kom je politiek onbetrouwbaar over’. Politiek onbetrouwbaar tegenover de kiezer? Nee, tegenover je collega-politici.
Er zijn eigenlijk geen overtuigende argumenten om het bedrijventerrein door te zetten. De media hebben uitgebreid aandacht aan de zaak besteed, en nodigen af en toe stadsdeelbestuurders uit om met tegenstanders van het bedrijventerrein voor de camera te praten. Sinds enige tijd verschuilen de stadsdeelpolitici zich in deze gesprekken achter de richtlijnen van B&W Amsterdam. ‘Wij kunnen niet anders dan het bedrijventerrein doorzetten, want de Centrale Stad geeft ons daartoe opdracht’. Ook B&W van Amsterdam verwijst naar eerder gemaakte politieke afspraken, die als onontkoombaar en onherroepelijk worden gepresenteerd.

Wie profiteert er van het zoveelste bedrijventerrein met leegstand?
Uiteindelijk wil geen enkele politieke instantie echt verantwoordelijkheid nemen voor het onzalige plan het zoveelste bedrijventerrein te vestigen in schaarse en kostbare groene ruimte. Door de Nota Ruimte kunnen de provincie of het Rijk helaas niet meer ingrijpen in lokale ruimtelijke ordeningszaken.
De enigen die gaan profiteren van een volgebouwde Lutkemeerpolder zijn de betrokken politici en ambtenaren, die ongestoord met gemeenschapsgeld schimmige deals met projectontwikkelaars kunnen afsluiten. En de projectontwikkelaars zijn uiteindelijk de grote winaars. Zij strijken via de lokale politici enorme hoeveelheden belastinggeld op.

Dankzij dappere raadsleden in Osdorp is er toch hoop

Het is juni 2009. Trijntje boert met de moed der wanhoop door. Als het aan de politieke machthebbers ligt komt er spoedig een einde aan een prachtig duurzaam particulier initiatief. Als zij hun zin krijgen zal tegen de wens van alle betrokken Amsterdamse burgers een prachtig groengebied aan de rand van de stad volstrekt onnodig worden opgeofferd aan een overbodig bedrijventerrein.

Maar toch biedt de politiek een sprankje hoop. De SP-fractie van de Gemeenteraad Amsterdam heeft het aangedurfd zich expliciet uit te spreken voor behoud van een groene Lutkemeerpolder, en heeft B&W ter verantwoording geroepen. Of hun actie iets zal opleveren is gezien de financiële belangen die in het spel zijn ongewis.
Onze hoop is verder gevestigd op de dappere raadsleden van Stadsdeel Osdorp. Zij stelden uiterst kritische vragen aan het DB tijdens de informerende sessie over het burgerinitiatief dat actiecomité Red de Boterbloem indiende. Zullen zij, als het op besluitvorming aankomt, hun groene hart durven  te laten spreken? Laten we het, uit naam van alle Amsterdammers, van harte hopen. Want als ze dat doen, is het bedrijventerrein van de baan. Dan zullen zij door een grote groep Amsterdammers als ‘local heroes’ worden beschouwd. We wachten met spanning af.

Film van het aanbieden (en weer terugnemen) van 13.000 handtekeningen aan Marijke Vos

Bekijk dit prachtige, tragische filmpje. Maandenlang hebben tientallen vrijwilligers handtekeningen opgehaald overal in Amsterdam, in de hoop dat Marijke Vos, geïnspireerd door het feit dat zoveel Amsterdammers biologische landbouw, natuur en kleinschalige zorg een warm hart toedragen, zich het lot van De Boterbloem zou aantrekken. Vergeefse hoop, zo bleek gisteren in het stadhuis. Daarom nam Trijntje, zeer aangeslagen, haar handtekeningen maar weer mee naar huis. Marijke Vos had haar immers duidelijk gemaakt dat GroenLinks niet van plan is de plannen voor het bedrijventerrein op het enige biologische akkerbouwbedrijf van Amsterdam zelfs maar in twijfel te trekken. Coalitieaccoord is coalitieaccoord. En dat is het enige dat telt. Exit Boterbloem? Nee. Wij vechten door.